De stemming over het Final Draft International Standard (FDIS) voor ISO 9001:2026 is momenteel aan de gang; de publicatie van de herziene norm wordt verwacht in het midden tot eind 2026.
Deze fase vormt de laatste formele stemming vóór de publicatie. Voor gecertificeerde organisaties biedt dit een sterke zekerheid over de koers van de herziene norm, aangezien de inhoud in deze fase in feite vastligt. De FDIS wordt beschouwd als in overeenstemming met de ontwerp-internationale norm (DIS) die eraan voorafging, wat betekent dat er geen inhoudelijke nieuwe vereisten worden verwacht.
Wat de FDIS-stemming inhoudt
De FDIS-stemming biedt nationale normalisatie-instellingen de mogelijkheid om definitief te stemmen over de vraag of het ontwerp moet worden goedgekeurd voor publicatie. In tegenstelling tot eerdere fasen staat de inhoud niet langer open voor technische wijzigingen; de stemming gaat over de vraag of er redactionele aanpassingen nodig zijn of dat de norm in zijn huidige vorm wordt doorgezet.
Voor organisaties die momenteel gecertificeerd zijn volgens ISO 9001:2015 is dit het duidelijkste signaal tot nu toe van wat de herziene norm zal vereisen, en het juiste moment om serieus te beginnen met het in kaart brengen van hiaten en het plannen van de transitie.
Wat verandert er in ISO 9001:2026
De herziening brengt een aantal gerichte aanpassingen met zich mee, in plaats van een ingrijpende herstructurering van de norm. De kernprocesbenadering, de Plan-Do-Check-Act-cyclus (PDCA) en het risicogebaseerde denken die ten grondslag liggen aan ISO 9001:2015 blijven centraal staan.
De belangrijkste wijzigingen in de FDIS zijn onder meer:
- Kwaliteitscultuur en ethisch gedrag – deze aspecten zijn nu in de vereisten verankerd, met name wat betreft leiderschap, bewustzijn en de omgeving waarin processen worden uitgevoerd
- Scheiding van risico’s en kansen – de norm maakt nu een duidelijker onderscheid tussen beide, met afzonderlijke vereisten voor het vaststellen en aanpakken van elk van beide
- Versterkt verandermanagement – vereisten met betrekking tot wijzigingen in het kwaliteitsmanagementsysteem (QMS) zijn aangescherpt, met meer nadruk op planning, communicatie, monitoring en evaluatie van wijzigingen
- Termen en definities – er is een beperkte set van kernbegrippen en definities voor het QMS rechtstreeks in de norm opgenomen (paragraaf 3), ontleend aan ISO 9000
- Uitgebreide bijlage A – de informatieve bijlage is uitgebreid om meer duidelijkheid te verschaffen over de structuur, terminologie en bedoeling van de vereisten, zonder nieuwe verplichtingen toe te voegen
De opname van kwaliteitscultuur weerspiegelt een bredere verschuiving in verwachtingen: dat leiderschap niet alleen gaat over het vaststellen van beleid, maar ook over het actief vormgeven van de omgeving waarin mensen werken. Ethisch gedrag wordt nu eveneens erkend als een factor die alle aspecten van kwaliteitsmanagement raakt.
Tijdschema voor publicatie en transitie
De publicatie van ISO 9001:2026 wordt verwacht rond september 2026. Er wordt gerekend op een transitieperiode van drie jaar, in lijn met de aanpak die is gevolgd bij andere recente herzieningen van ISO-managementsystemen. Dit zou organisaties die gecertificeerd zijn volgens ISO 9001:2015 tot ongeveer 2029 de tijd geven om aan de nieuwe norm te voldoen, hoewel dit pas definitief wordt bevestigd zodra de norm officieel is gepubliceerd en accreditatie-instanties verdere richtlijnen verstrekken.
Voorbereiding op de volgende fase
Nu de FDIS-raadpleging loopt en de inhoud vastligt, hoeven organisaties niet te wachten op de officiële publicatie om met hun transitie te beginnen. Door hun huidige systemen te toetsen aan de belangrijkste wijzigingen – met name op het gebied van kwaliteitscultuur, ethisch gedrag en verandermanagement – kunnen ze zorgen voor een meer gestructureerde transitie met minder druk.
LRQA zal binnenkort een FDIS-checklist voor gap analyse publiceren om organisaties te ondersteunen bij het uitvoeren van het assessment voor hun gereedheid ten opzichte van de herziene norm. In de tussentijd blijft de DIS-checklist voor gap analyse een relevant en nuttig uitgangspunt, aangezien er geen inhoudelijke wijzigingen worden verwacht tussen de twee fasen.
LRQA zal updates en begeleiding blijven verstrekken naarmate de publicatie nadert. Om op de hoogte te blijven, kunt u aansluiten bij de Transition Club voor prioritaire toegang tot deskundige begeleiding, tools voor gap analyse, uitnodigingen voor webinars en de nieuwste bronnen zodra deze beschikbaar komen.
Ontvang als eerste al het nieuws rondom de ISO-updates met onze Transition Club
