Het einde van het jaar heeft een bijzonder effect op zowel mensen als organisaties. Privé moet vaak nog van alles worden afgerond (om het nieuwe jaar met een schone lei te beginnen) en er moet nog van alles worden gekocht: Sinterklaas- en Kerstaankopen en niet te vergeten de allerbeste Black Friday-deals.
Binnen organisaties zie je dezelfde dynamiek: projecten moeten worden afgerond, rapportages moeten de deur uit en agenda’s zitten in de laatste weken vóór de feestdagen voller dan de parkeerplaats bij de IKEA op zaterdag. En dan wordt er opeens nog een onverwachte vraag gesteld: is er eigenlijk nog trainingsbudget over?
En dat blijkt regelmatig het geval. Een collega heeft al een tijdje een opleiding op het oog, er is nog ruimte in het budget en voor je het weet wordt er snel gezocht naar een training om het resterende bedrag te besteden. Dit is echter niet het moment om zomaar een training te boeken omdat het budget anders verdwijnt. Het is juist een mooie kans om te investeren in kennis en vaardigheden die je team/organisatie volgend jaar echt verder helpen. Hieronder geef ik een paar overwegingen, die je kunnen helpen bij het maken van de juiste keuzes.
Wat vertellen de problemen van 2026 je?
Voor kwaliteits-, milieu- en veiligheidsprofessionals ligt het vertrekpunt vaak al binnen handbereik. Auditrapporten, klachten, verbeteracties en gesprekken met collega's laten meestal precies zien waar het werk stroef verloopt.
Neem bijvoorbeeld een interne audit waarbij opnieuw dezelfde afwijking wordt vastgesteld. Iedereen kent het probleem. De procedure is aangepast, er zijn mails verstuurd, er zijn afspraken gemaakt en toch staat dezelfde afwijking bij de volgende audit weer vrolijk in het rapport. Alsof hij een vaste plek heeft gereserveerd.
Voordat je op zoek gaat naar een training, is het verstandig om eerst te onderzoeken wat er werkelijk aan de hand is. Misschien vinden medewerkers de procedure moeilijk toepasbaar. Misschien is de oorzaak van het probleem nooit echt onderzocht. Of misschien voelt niemand zich verantwoordelijk voor de opvolging. Pas als je de oorzaak hebt vastgesteld, kun je de beste oplossing en trainingsbehoefte vaststellen.
Een interne auditor die moeite heeft om verder te kijken en door te vragen na het eerste nietszeggende antwoord tijdens een auditinterview, heeft mogelijk baat bij training in interviewtechnieken, doorvragen en omgaan met weerstand. Als verbeteracties blijven liggen omdat verantwoordelijkheden niet duidelijk zijn, moet je wat mij betreft juist eerder naar de organisatie van het werk kijken dan naar een trainingskalender.
Praat daarom met medewerkers over hun dagelijkse praktijk. Dat soort gesprekken levert meer op dan een lijstje met trainingen die "wel interessant lijken".
Vergeet ook niet vooruit te kijken. Nieuwe klanten, gewijzigde processen, nieuwe productielocaties of aanvullende klant- en stakeholdereisen (waaronder wet- en regelgeving) kunnen allemaal invloed hebben op de kennis die je team straks nodig heeft.
Dezelfde normen, verschillende leerbehoeften
Er zijn afgelopen jaar nieuwe normen gepubliceerd, waarvan ISO 9001 en ISO 14001 de meeste aandacht hebben getrokken. Binnen een team werkt misschien iedereen met dezelfde norm(en), maar dat betekent niet dat iedereen dezelfde ontwikkeling nodig heeft.
Een nieuwe kwaliteitsmedewerker probeert vooral te begrijpen hoe een managementsysteem is opgebouwd. Een interne auditor wil leren hoe hij op basis van deze normen de praktijk objectief beoordeelt. Een leidinggevende wil weten wat deze normen betekenen voor de prestaties van zijn afdeling en zijn eigen rol als leidinggevende (vooral nu eisen op het gebied van cultuur en gedrag een plek beginnen te krijgen).
Kijk daarom niet alleen naar de inhoud van een training, maar ook naar de ervaring en verantwoordelijkheden van de beoogde deelnemers. Een basis-normtraining kan precies zijn wat een nieuwe medewerker nodig heeft. Voor een ervaren collega is een verdiepingstraining over risicomanagement, het uitvoeren van root cause analysis of leveranciersaudits mogelijk veel relevanter. En een leidinggevende heeft meer behoefte aan een leiderschaps- en cultuurtraining. En uiteraard: vraag vooral aan de medewerkers zelf wat ze willen ontwikkelen!
Maak daarbij de verwachtingen zo concreet mogelijk. Hoe duidelijker het gewenste resultaat (‘hoe ziet goed eruit?’), hoe makkelijker je kunt beoordelen of een training daadwerkelijk aansluit.
Kijk naar de kennisverdeling in je team
Bij het verdelen van trainingsbudget wordt vaak gekeken naar individuele aanvragen. Dat is logisch, maar het is ook belangrijk om naar het grotere plaatje te kijken. Hoe is cruciale kennis binnen jouw organisatie verdeeld?
Misschien worden de interne audits uitgevoerd door dezelfde twee collega’s. Dat werkt uitstekend, totdat één van hen ziek wordt, met pensioen gaat, de Oudejaarsloterij wint of besluit een andere uitdaging aan te gaan. Dan ontdek je ineens dat twintig jaar ervaring zich op precies twee plekken bevond: tussen hun oren. Hetzelfde geldt voor specialisten die als enige weten hoe een specifiek onderdeel van het kwaliteits-, milieu- of veiligheidsmanagementsysteem werkt.
In zulke gevallen kan het een slimme investering zijn om een collega te trainen die deze taken kan overnemen. Houd daarbij wel rekening met de realiteit: niemand wordt expert na één trainingsdag. Een training legt de basis. Ervaring ontstaat door mee te kijken, samen te werken, feedback te krijgen en fouten te maken waar niemand blij van wordt, maar waar iedereen wel van leert. Zie de training als het behalen van je rijbewijs: je leert daarna pas écht rijden.
Wanneer meerdere medewerkers dezelfde ontwikkeling nodig hebben, adviseer ik je om een gezamenlijke, in-company training te organiseren. Een team van nieuwe interne auditoren kan bijvoorbeeld samen oefenen met het beoordelen van praktijksituaties en het formuleren van bevindingen in de eigen organisatie. Daardoor sluit de training direct aan op de dagelijkse werkzaamheden.
Focus ook op wat er na de training gebeurt
Heeft iemand auditvaardigheden geoefend? Plan dan direct deelname aan een interne audit. Heeft iemand geleerd hoe je afwijkingen analyseert? Geef diegene dan een concrete verbeteractie om op te pakken. Zonder directe toepassing van de nieuwe kennis verdwijnt deze vaak sneller dan de kruidnootjes bij de koffieautomaat. ‘Use it or lose it’ is niet voor niets een bekende uitspraak!
Kom na enkele maanden ook terug op de oorspronkelijke aanleiding voor de training. Kan de medewerker taken zelfstandiger uitvoeren? Zijn de audits en de bijbehorende rapportages daadwerkelijk verbeterd? Worden afwijkingen beter onderzocht? Zijn er minder vragen over onderwerpen die eerder voor problemen zorgden? Pas dan wordt zichtbaar wat de investering écht heeft opgeleverd.
Maak een keuze die je kunt onderbouwen
Controleer voordat je een training boekt welke interne afspraken er gelden voor het resterende budget. Kun je het meenemen naar volgend jaar? Welke goedkeuringen zijn nodig en door wie? Moet de training dit jaar worden geboekt en ook daadwerkelijk worden gevolgd? Of is alleen boeken voldoende en kan de training in 2027 worden gevolgd?
Maak vervolgens een voorstel waarin duidelijk staat:
- waarom de training nodig is;
- wie deelneemt;
- welk probleem of risico je wilt aanpakken;
- wat het gewenste resultaat is;
- hoeveel tijd nodig is voor voorbereiding en toepassing;
- hoe je het geleerde gaat inzetten in de praktijk.
Zo wordt zichtbaar wat de investering vraagt én wat deze moet opleveren. Want een goed besteed trainingsbudget verdwijnt niet alleen van de begroting. Het levert kennis op die volgend jaar nog steeds waarde heeft. En dat is doorgaans een beter resultaat dan een jaarafsluiting waarin iedereen haastig een training boekt omdat het budget anders teruggaat naar Finance.
Wil je bespreken welke training past bij jouw werkzaamheden of de ontwikkeling van jouw team/organisatie? Bekijk het trainingsaanbod van LRQA of neem contact met ons op.
